وی با اشاره به ظرفیت‌های تولیدی و جایگاه راهبردی ذوب‌آهن اصفهان اظهار داشت: این مجموعه از توانمندی‌های قابل توجهی در تولید فولاد و انواع مقاطع فولادی برخوردار است و حیف است که با وجود چنین ظرفیت‌هایی، نتواند در سطح مطلوب فعالیت کند.

باخرد با بیان اینکه ذوب‌آهن اصفهان آن‌گونه که شایسته ظرفیت‌ها و توانمندی‌هایش است، مورد توجه قرار نگرفته است، افزود: مشکلات این مجموعه باید با همکاری دستگاه‌های مرتبط و مجموعه‌های مسئول در حوزه صنعت و معدن پیگیری شود تا زمینه رفع موانع و بازگشت ذوب‌آهن به جایگاه اصلی خود در صنعت فولاد کشور فراهم شود.

مدیرکل صمت خراسان رضوی با اشاره به بازدید قبلی خود از ذوب‌آهن اصفهان در حدود ۳۰ سال پیش، خاطرنشان کرد: شرایط و وضعیت امروز این مجموعه در مقایسه با گذشته تفاوت‌های قابل توجهی دارد. ظرفیت بالای تولید و حجم نیروی انسانی شاغل در این شرکت، ضرورت توجه بیشتر به مسائل و مشکلات آن را دوچندان می‌کند.

وی با اشاره به اقدامات مدیریتی انجام‌شده در ذوب‌آهن اصفهان، از رویکرد و تلاش‌های سید اردشیر افضلی، مدیرعامل این شرکت، برای ایجاد تغییر و بهبود شرایط قدردانی کرد و گفت: امیدواریم حمایت‌های مسئولان و مجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت در کنار مدیریت مؤثر، به رفع مشکلات و احیای جایگاه واقعی ذوب‌آهن اصفهان در تولید مقاطع فولادی کشور منجر شود.

باخرد همچنین با تأکید بر آمادگی برای همکاری در راستای حل مشکلات این مجموعه صنعتی تصریح کرد: تلاش خواهیم کرد از تمام ظرفیت‌های موجود برای پیگیری و رفع مسائل ذوب‌آهن اصفهان در حوزه‌های مرتبط استفاده کنیم.

در این دیدار، سید اردشیر افضلی، مدیرعامل ذوب‌آهن اصفهان، نیز با اشاره به شرایط فعلی صنعت فولاد کشور، بر ضرورت حمایت از این مجموعه برای تأمین مواد اولیه تأکید کرد و گفت: تأمین پایدار مواد اولیه، نقشی اساسی در حفظ روند تولید این واحد صنعتی دارد و حمایت دستگاه‌های مسئول در این زمینه برای تداوم فعالیت‌های تولیدی ذوب‌آهن اصفهان ضروری است.

گفتنی است، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی در جریان حضور در ذوب‌آهن اصفهان، از بخش‌هایی از خطوط تولید این مجتمع عظیم صنعتی بازدید کرد و از نزدیک در جریان توانمندی‌ها، ظرفیت‌های تولیدی و مسائل این مجموعه قرار گرفت.

وی با انتقاد از عملکرد انجمن زغال‌سنگ افزود: این انجمن پیش‌تر بر افزایش کمیت و بهبود کیفیت زغال‌سنگ داخلی تأکید داشت، اما در عمل، وعده‌های مطرح‌شده در هیچ‌یک از این دو حوزه محقق نشد. انجمن زغال‌سنگ بارها از واردات زغال‌سنگ توسط ذوب‌آهن اصفهان انتقاد کرده است، در حالی که در شرایط محدودیت واردات، نتوانسته نیاز این شرکت را از محل تولیدات داخلی تأمین کند.

براتی همچنین با اشاره به افزایش قیمت زغال‌سنگ در سال گذشته گفت: ذوب‌آهن اصفهان تحت فشارهای دولتی پذیرفت که قیمت زغال‌سنگ از ۲۶ درصد به ۳۰ درصد قیمت شمش افزایش یابد. در مقابل این افزایش قیمت، انجمن و شرکت‌های زغال‌سنگ متعهد شدند تولید خود را افزایش دهند و کیفیت محصول را بهبود بخشند؛ اما با وجود اجرای تعهدات ذوب‌آهن، تعهدات طرف مقابل محقق نشده و بررسی کیفیت زغال‌سنگ ورودی در یک سال گذشته نیز از افت کیفیت حکایت دارد.

براتی با اشاره به فاصله میان نیاز و میزان تأمین زغال‌سنگ داخلی گفت: انتظار ذوب‌آهن اصفهان از معادن زغال‌سنگ داخلی ماهانه حدود ۱۲۰ هزار تن است، اما در ماه‌های اخیر، تنها ۷۰ هزار تن از این میزان تأمین شده است، در حالی که امکان واردات زغال خارجی هم وجود ندارد. به این ترتیب، ماهانه حدود ۵۰ هزار تن کسری، تنها در زغال‌سنگ داخلی وجود دارد؛ کمبودی که استمرار تولید را با محدودیت جدی مواجه کرده است.

مدیر ارشد خرید ذوب‌آهن اصفهان تأکید کرد که کاهش تولید این شرکت در شش‌ماهه گذشته، ناشی از عدم تأمین زغال‌سنگ مورد نیاز بوده است. وی همچنین با اشاره به وضعیت پرداخت مطالبات تأمین‌کنندگان گفت: ذوب‌آهن اصفهان مطالبات مربوط به زغال‌سنگ را پرداخت کرده و میزان بدهی شرکت در این بخش، تنها در حد یک ماه است. از این رو، انتظار می‌رود تأمین‌کنندگان داخلی متناسب با نیاز این مجتمع صنعتی و تعهدات خود، همکاری بیشتری داشته باشند.

براتی راهکار کوتاه‌مدت برای عبور از شرایط موجود را ورود جدی وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دانست و اظهار داشت: ضروری است با دستور و پیگیری این وزارتخانه‌ها، شرکت‌های تولیدکننده زغال‌سنگ، دست‌کم به مدت شش ماه، تولید خود را به تأمین نیاز ذوب‌آهن اصفهان اختصاص دهند تا امکان جبران کمبود مواد اولیه و بهبود شرایط تولید ملی فراهم شود.

وی در ادامه، راهکار پایدار حل مشکل را در اختیار گرفتن معادن زغال‌سنگ دانست و تصریح کرد: تأمین مواد اولیه ذوب‌آهن اصفهان نیازمند نگاه ملی به مقوله تولید است. این مجتمع صنعتی در دهه ۱۳۴۰ نقش مهمی در اکتشاف، شکل‌گیری و توسعه معادن مرتبط با نیازهای خود داشت، اما به‌تدریج و در پی تصمیمات مسئولان وقت، معادن از ذوب‌آهن جدا شدند و امروز این شرکت برای تأمین پایدار مواد اولیه با مشکلات جدی مواجه است.

به گفته براتی، شرایط اخیر نشان داده است که اتکا به واردات، در صورت بروز محدودیت‌های خارجی، نمی‌تواند به‌تنهایی تضمین‌کننده استمرار تولید باشد. از سوی دیگر، معادن داخلی نیز باید علاوه بر افزایش ظرفیت استخراج، کیفیت زغال‌سنگ تولیدی خود را متناسب با نیاز صنایع مصرف‌کننده ارتقا دهند.

در مجموع، حل مشکل تأمین زغال‌سنگ ذوب‌آهن اصفهان مستلزم اتخاذ تصمیم‌های هماهنگ در سطح ملی، تقویت ظرفیت تولید داخلی، ارتقای کیفیت مواد اولیه و بازنگری در ساختار ارتباط میان معادن و صنایع فولادی است. تأمین پایدار مواد اولیه این مجتمع صنعتی، فراتر از یک مسئله تجاری، ضرورتی برای حفظ ظرفیت‌های تولیدی کشور و صیانت از جایگاه صنایع مادر در اقتصاد ملی به شمار می‌رود.

به گزارش آلاچیق خبر به نقل از روابط‌عمومی اتحادیه دامداران استان اصفهان، جلسه کمیته #صادرات_تلیسه روز چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵، با حضور معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان، مدیر امور دام، نماینده اداره‌کل دامپزشکی استان، نماینده اتحادیه دامداران استان اصفهان و مدیران عامل شرکت کشت و دام گلدشت نمونه اصفهان و شرکت کشت و دام فضیل، در دفتر معاونت بهبود تولیدات دامی برگزار شد.

 بررسی الزامات فنی و بهداشتی صادرات تلیسه

در این نشست، درخواست صادرات تلیسه و راهکارهای توسعه صادرات این بخش مورد بررسی قرار گرفت. همچنین موضوعاتی از جمله #الزامات_فنی و #بهداشتی، ارتقای کیفیت #دام‌های_صادراتی و ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و فعالان بخش خصوصی، در چارچوب دستور کار کمیته مورد توجه قرار گرفت.

صادرات تلیسه؛ فرصتی برای ارزش‌آفرینی در صنعت دامپروری

توسعه صادرات تلیسه می‌تواند با ایجاد بازارهای جدید برای تولیدکنندگان، افزایش #ارزش_اقتصادی_دام‌های_اصلاح‌شده و بهره‌گیری مؤثرتر از #ظرفیت‌های_ژنتیکی و تولیدی #گله‌های_کشور، به تقویت جایگاه صنعت دامپروری ایران در بازارهای هدف کمک کند.

تحقق این ظرفیت مستلزم رعایت #ضوابط_دامپزشکی_و_بهداشتی، تأمین الزامات #بازارهای_هدف و تعامل مؤثر میان دستگاه‌های اجرایی و فعالان بخش خصوصی است.

برگزاری این نشست، گامی در مسیر پیگیری تخصصی مسائل صادرات تلیسه، بررسی موانع پیش‌رو و تقویت همکاری میان بخش‌های مرتبط با صنعت دامپروری استان اصفهان ارزیابی می‌شود.

به گزارش آلاچیق خبر-ایزدخواستی با اشاره به پیشینه تاریخی محله دردشت اظهار کرد: دردشت یکی از محله‌های اساسی اصفهان در شکل‌گیری این شهر پیش از اسلام بوده است. در آن دوران، چند محله به‌صورت مستقل وجود داشتند که هسته اولیه اصفهان را شکل می‌دادند.

دردشت؛ یکی از کانون‌های اصلی شکل‌گیری تاریخی اصفهان

به گفته وی، در سال ۱۴۰۰ و به دستور شهردار اصفهان، مطالعاتی برای تحلیل کالبد شهر تاریخی اصفهان انجام شد تا مهم‌ترین نقطه برای سرمایه‌گذاری و اجرای برنامه‌های احیای شهری شناسایی شود. در جریان این مطالعات، محله دردشت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محدوده‌های تاریخی شهر مورد توجه قرار گرفت.

دستیار استاندار اصفهان در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق ادامه داد: دردشت تا پیش از دوره صفویه، مهم‌ترین کانون شکل‌گیری و توسعه شهر اصفهان بود و حتی در دوره صفویه، با وجود گسترش شهر به سمت جنوب، جایگاه تاریخی خود را حفظ کرد. این محله در دوره‌های سلجوقی، آل‌بویه و ایلخانی نیز از مهم‌ترین مراکز شهری اصفهان به شمار می‌رفت.

وی با بیان اینکه دردشت طی یکصد سال گذشته با بی‌مهری مواجه شده و از روند توسعه شهر عقب مانده بود، افزود: این محله در طول این سال‌ها آسیب‌های فراوانی دید؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۷۰ بنای تاریخی در آن وجود داشت که بسیاری از آنها در معرض تخریب و نابودی قرار گرفته بودند. هم‌زمان، شماری از خانه‌ها نیز به‌تدریج از ساکنان محلی تخلیه می‌شدند.

تدوین شیوه‌نامه احیای محله‌های تاریخی ایران

ایزدخواستی با تأکید بر ضرورت انجام مطالعات دقیق پیش از آغاز عملیات عمرانی گفت: احیای چنین محدوده‌ای به یک عملیات گسترده عمرانی همراه با مطالعات تخصصی نیاز داشت. بر همین اساس، در سال ۱۴۰۱ مطالعات دقیقی انجام شد که به تدوین «شیوه‌نامه احیای محله‌های تاریخی ایران» انجامید.

وی افزود: این طرح در فروردین ۱۴۰۲ از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان بهترین طرح ملی شناخته شد و مورد تقدیر قرار گرفت.

به گفته ایزدخواستی، این شیوه‌نامه دارای هفت گام است و بر اساس آن، محله‌های تاریخی شهرهای ایران با تکیه بر «دی‌ان‌ای تاریخی» خود حفاظت می‌شوند و در عین حفظ هویت اصیل، وارد فرآیند معاصرسازی و کنش‌های اجتماعی مؤثر خواهند شد.

وی خاطرنشان کرد: از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵، عملیات عمرانی و احیای محله دردشت طی حدود سه سال و نیم دنبال شد و در این مدت، بیش از ۶۰ پروژه عمرانی در محدوده‌ای به وسعت ۷۲ هکتار، توسط همکاران سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان به اجرا درآمد.

اجرای بیش از ۶۰ پروژه در محدوده ۷۲ هکتاری دردشت

دستیار استاندار اصفهان در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق با تشریح بخشی از اقدامات انجام‌شده در این محله گفت: یکی از پروژه‌های مهم، سامان‌دهی و جداره‌سازی بیش از ۱۵۰ پلاک مسکونی و تجاری بود؛ پلاک‌هایی که ناهماهنگی ظاهری آنها به پیوستگی بصری و کالبدی محله آسیب زده بود.

وی افزود: با اجرای این طرح، بیش از ۱۵۰ پلاک سامان‌دهی شد تا هماهنگی و هم‌پیوندی بیشتری در ساختار محله ایجاد شود.

ایزدخواستی از اجرای پروژه کاشی‌کاری حدود ۴۰ سرو نیز خبر داد و گفت: این سروسازی‌ها با الهام از مکتب نگارگری اصفهان و با طرح‌هایی متفاوت در گوشه‌وکنار محله اجرا شده‌اند. این عناصر علاوه بر احیای جلوه‌های هنر تاریخی اصفهان، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای گردشگری محله دارند.

وی روشنایی مسیرها، اجرای نزدیک به سه کیلومتر کف‌سازی و ایجاد گذرها را از دیگر اقدامات انجام‌شده برشمرد و افزود: ده‌ها بنای تاریخی، چندین سقاخانه و هشت میدانگاه شهری نیز به‌طور کامل طراحی یا بازطراحی شدند.

بازگشت ساکنان و تقویت پیوندهای اجتماعی؛ اولویت اصلی طرح

ایزدخواستی با تأکید بر اینکه شهروندان و ساکنان محله مهم‌ترین گروه هدف پروژه احیای دردشت هستند، گفت: هدف اصلی ما این بود که افرادی که در دردشت زندگی می‌کنند و حتی کسانی که به دلیل شرایط گذشته و انبوه عملیات عمرانی، محله را ترک کرده‌اند، دوباره به این محدوده بازگردند.

وی معاصرسازی را یکی از ارکان اصلی طراحی و اجرای پروژه‌ها دانست و افزود: تلاش کردیم ضمن حفاظت از هویت تاریخی محله، شرایطی فراهم شود که این محدوده بتواند در زندگی امروز شهروندان نقش مؤثری ایفا کند.

مرمت بیش از ۱۴ خانه تاریخی با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی

دستیار استاندار اصفهان در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق با اشاره به نتایج اقتصادی و گردشگری پروژه احیای دردشت گفت: پس از فعال‌شدن این پروژه‌ها، سرمایه‌گذاران به‌طور جدی وارد محله شدند و امروز بیش از ۱۴ خانه تاریخی با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی مرمت شده و به حوزه بوم‌گردی ورود کرده‌اند.

وی با قدردانی از تلاش سرمایه‌گذاران و فعالان بخش خصوصی اظهار کرد: کیفیت مرمت بسیاری از این خانه‌ها در سطح بالایی قرار دارد و زحمتی که بخش خصوصی برای احیای این بناها متحمل شده، قابل توجه است.

ایزدخواستی در پایان تأکید کرد: در این طرح، شهرداری بخشی از هزینه‌ها را برای سامان‌دهی فضاهای شهری، جداره‌ها و مرمت بناهای عمومی اختصاص داد، اما مرمت بناهای خصوصی با سرمایه مردم و مشارکت بخش خصوصی انجام شد. این مشارکت، زمینه بازگشت خانه‌های تاریخی به چرخه استفاده و فعالیت اقتصادی را فراهم کرده و می‌تواند در تقویت گردشگری و احیای زندگی اجتماعی محله دردشت نقش مؤثری داشته باشد.
به گفته وی، مبنای این طراحی‌ها، شناخت دقیق مؤلفه‌های تاریخی محله بود که با تلاش کارشناسان سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان به دست آمد.

طراحی محله بر پایه تحلیل ۲۵۰ هزار عکس تاریخی

ایزدخواستی با اشاره به نقش مطالعات اسنادی و تصویری در روند احیای دردشت اظهار کرد: با همکاری اداره‌کل میراث فرهنگی، بیش از ۲۵۰ هزار عکس تاریخی شهر اصفهان گردآوری، دیجیتال‌سازی و تحلیل شد و طراحی محله بر اساس داده‌های حاصل از این مطالعات آغاز شد.

وی یکی از نمونه‌های این رویکرد را میدانگاه محل برگزاری جلسه عنوان کرد و گفت: مبنای طراحی این میدانگاه، حیاط خانه ایرانی بوده است؛ فضایی که در آن یک حوض کشیده در کنار فضای سبز قرار می‌گیرد و حوض به سمت آستانه عمارت اصلی امتداد می‌یابد. در طراحی این میدانگاه، ورودی بقعه شهشهان به‌عنوان عمارت اصلی در نظر گرفته شده است.

احیای تزئینات تاریخی و مرمت بازار دردشت

این مسئول با اشاره به جزئیات عملیات مرمت در بافت تاریخی دردشت اظهار کرد: بخش‌هایی از تزئینات معماری این محدوده، از جمله مقرنس‌ها، به‌شدت تخریب شده بود. تمام این بخش‌ها بر اساس اصول مرمت و با رعایت وفاداری به ویژگی‌های تاریخی احیا شدند؛ کاری که به دلیل حساسیت‌های فنی و ضرورت حفظ اصالت اثر، بسیار دشوار است.

وی افزود: بازار دردشت نیز به‌طور کامل مورد مرمت قرار گرفت و حتی جزئیات ظریفی مانند نوشته‌های حک‌شده روی سنگ‌های دیوارها، لایه‌برداری و احیا شدند.

ایزدخواستی همچنین به مرمت سقاخانه‌های محله اشاره کرد و گفت: یکی از این سقاخانه‌ها، سقاخانه مسجد چاره بود که نزدیک به ۵۰ درصد تخریب شده بود. این سقاخانه از زیباترین سقاخانه‌های اصفهان به شمار می‌رود و ظرفیت آن را دارد که به‌تنهایی یکی از جاذبه‌های گردشگری محله باشد.

وی ادامه داد: این سقاخانه دارای اتاقکی با نقاشی‌هایی متعلق به مکتب نقاشی قهوه‌خانه‌ای دوره قاجار است. احیا و مرمت آن نزدیک به یک سال زمان برد و همکاران ما با صرف تلاش فراوان، این اثر ارزشمند را مرمت کردند.

احیای بازار قصر جمیلان و توسعه ظرفیت بازارهای تاریخی اصفهان

ایزدخواستی در ادامه از احیای بازار قصر جمیلان خبر داد و گفت: این بازار تا سال ۱۳۵۶ وجود داشت، اما در همان سال به‌طور کامل تخریب شد. در جریان اقدامات اخیر، بازار دوباره احیا شد.

وی با اشاره به حجم فعالیت‌های سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان در سال‌های اخیر اظهار کرد: همکاران این سازمان، هم‌زمان با اجرای پروژه‌های متعدد در محله دردشت، طرح‌های گسترده‌ای را در سایر نقاط شهر نیز دنبال می‌کردند.

او مرمت بیش از ۳۰ بقعه در مجموعه تاریخی تخت فولاد را از دیگر اقدامات این مجموعه برشمرد و افزود: آقای دکتر کرم‌زاده شاهد هستند که اگر این مرمت‌ها در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ انجام نشده بود، با توجه به حملات گسترده‌ای که در جریان جنگ رمضان در اطراف این محدوده رخ داد، ممکن بود بخش‌هایی از تخت فولاد آسیب‌های جدی ببینند. مرمت این بقاع بخشی از مجموعه پروژه‌های حفاظتی تخت فولاد بود.

ایزدخواستی همچنین از مرمت کامل ۱۶ جبهه بازار بزرگ اصفهان طی چهار سال گذشته خبر داد و گفت: علاوه بر بازار قصر جمیلان، پنج بازار که به‌طور کامل تخریب شده بودند، احیا شدند.

وی افزود: در همین مدت، نزدیک به ۷۵ دهنه بازار که به‌طور کامل تخریب شده بود، بازسازی و احیا شد. به این ترتیب، بر اساس شواهد تاریخی، ظرفیتی معادل حدود یک‌چهارم میدان حضرت امام به بازارهای شهر اصفهان افزوده شد.

الگوگیری از نظام فکری و شهرسازی دوره صفویه

دستیار استاندار اصفهان در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های طرح احیای دردشت را مبانی فکری و فلسفی طراحی آن دانست و گفت: شیوه طراحی که طی چهار سال گذشته در سازمان تجربه کردیم، از نگاهی الهام گرفته شده است که در دوره صفویه برای شکل‌گیری یک ساختار شهری گسترده و عظیم به کار گرفته می‌شد.

وی توضیح داد: در دوره صفویه، ابتدا نظام فکری و فلسفی تدوین می‌شد و حکما و فلاسفه درباره مبانی آن به بحث می‌پرداختند. سپس از دل آن مبانی، مکتب شهرسازی شکل می‌گرفت و در نهایت، آثاری مانند میدان نقش جهان پدید می‌آمدند؛ آثاری که در نظام توسعه شهری دارای معنا و مفهوم مشخص بودند.

ایزدخواستی ادامه داد: در طراحی پروژه‌های دردشت تلاش کردیم این رویکرد را شبیه‌سازی کنیم. با حمایت و همراهی استاندار، جلسات متعدد اتاق فکر با حضور همکاران برگزار شد؛ جلساتی که گاه سه تا چهار ساعت به طول می‌انجامید و تا ساعت هفت یا هشت شب ادامه داشت.

وی افزود: در این جلسات، مبانی فلسفی و فکری مورد بحث قرار می‌گرفت و برای نمونه، در طراحی میدان شهشهان، ساعت‌ها درباره مبانی فلسفی گفت‌وگو می‌شد. سپس نظام طراحی و چارچوب‌های معماری از دل این مباحث استخراج و در ادامه، میزان سازگاری آنها با کالبد تاریخی محله بررسی می‌شد.

به گزارش آلاچیق خبر به نقل از اداره روابط عمومی، این پیشنهاد با هدف فراهم‌سازی بسته‌های حجمی ویژه برای سرویس‌های ویدئو بر بستر اینترنت (VOD) و سامانه‌های داخلی مشابه ارائه شده است و می‌تواند در راستای توسعه خدمات محتوایی، بهبود تجربه کاربران و افزایش جذابیت سرویس‌های داخلی مورد توجه قرار گیرد.

کارکنان رسمی و قراردادی می‌توانند از طریق شبکه داخلی مخابرات و با مراجعه به نشانی زیر، پیشنهادهای خود را ثبت کنند:

https://hrm.tci.ir/webtci/SCE/SCEIndex.aspx

همچنین کارکنان بخش خصوصی می‌توانند از طریق لینک زیر نسبت به ثبت پیشنهادهای خود اقدام کنند:

https://pishnahad.tci.ir/TCI/Sce/SCEENList.aspx

شایان ذکر است؛ دسترسی کارکنان رسمی و قراردادی به سامانه ثبت پیشنهاد، صرفاً از طریق شبکه داخلی مخابرات امکان‌پذیر است.

محمدعلی قربانی‌پور؛ پستچی شهرستان خوانسار، امیرعباس مرادی؛  پستچی منطقه جنوب شرق تهران، علی بابایی کردعلی‌وند؛ پستچی شهرستان خرم آباد و نسرین ملکی، رییس اداره حسابداری، مالی و پرداخت حقوق، چهار کارمند نمونه امسال بودند که در شرایط جنگ تحمیلی سوم، با وجود تمامی خطرات و آسیب‌های احتمالی، پای کار ماندند و خدمت‌رسانی را متوقف نکردند.

به گزارش آلاچیق خبر/ دکتر مهدی قدیری، متخصص گوش، حلق و بینی، فلوشیپ خواب و مدیر کلینیک خواب راد اصفهان، با اشاره به نقش خواب در حفظ سلامت انسان اظهار کرد: خواب یکی از فرایندهای اساسی بدن است که علاوه بر تأمین استراحت، در تنظیم فعالیت مغز، بازسازی بافت‌ها، پردازش اطلاعات، تعادل هیجانی و عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد. اختلال در این فرایند می‌تواند به‌تدریج ابعاد مختلف سلامت جسمی و روانی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

وی با بیان اینکه خواب به معنای غیرفعال شدن مغز نیست، توضیح داد: در زمان خواب، فعالیت‌های مغزی و بدنی در الگوهای مشخصی تغییر می‌کنند و بسیاری از عملکردهای حیاتی، از جمله تنفس و تنظیم دمای بدن، همچنان ادامه دارند. برخلاف کما و سایر حالت‌های عمیق اختلال هوشیاری، خواب فرایندی برگشت‌پذیر است و فرد می‌تواند در واکنش به محرک‌های محیطی مانند صدا یا لمس از خواب بیدار شود.

خواب چگونه بر سلامت مغز و بدن تأثیر می‌گذارد؟

قدیری با اشاره به ساختار خواب شبانه گفت: خواب از دو بخش اصلی خواب بدون حرکات سریع چشم یا نان‌رم و خواب همراه با حرکات سریع چشم یا رم تشکیل شده است. بخش نان‌رم شامل سه مرحله است که از خواب سبک تا خواب عمیق را در بر می‌گیرد و هرکدام عملکردهای متفاوتی در روند استراحت و بازیابی بدن دارند.

به گفته این متخصص، هر چرخه خواب معمولاً ۸۰ تا ۱۰۰ دقیقه طول می‌کشد و بیشتر افراد در طول شب چهار تا شش چرخه خواب را تجربه می‌کنند. در ساعات ابتدایی شب، سهم خواب عمیق بیشتر است، اما با نزدیک شدن به صبح، دوره‌های خواب رم طولانی‌تر می‌شوند.

وی افزود: خواب عمیق در فرایندهای بازیابی جسمی نقش دارد و مرحله رم با فعالیت بیشتر مغز، پردازش اطلاعات و هیجانات و وقوع بسیاری از رؤیاهای واضح همراه است. بنابراین، کیفیت خواب تنها به مدت‌زمان حضور فرد در رختخواب وابسته نیست، بلکه پیوستگی و ساختار طبیعی مراحل خواب نیز اهمیت دارد.

این فلوشیپ و متخصص اختلالات خواب تأکید کرد: خواب ناکافی یا بی‌کیفیت می‌تواند توانایی تمرکز، یادگیری، حافظه و تصمیم‌گیری را کاهش دهد و در صورت تداوم، با خستگی روزانه، اختلالات خلقی و کاهش کیفیت زندگی همراه شود. کمبود مزمن خواب همچنین با افزایش خطر چاقی، دیابت نوع دو، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد.

*میزان خواب مورد نیاز از نوزادی تا بزرگسالی

مدیر کلینیک خواب راد اصفهان با اشاره به اینکه نیاز بدن به خواب در دوره‌های مختلف زندگی تغییر می‌کند، گفت: نوزادان در ماه‌های نخست زندگی معمولاً به ۱۴ تا ۱۷ ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند. این میزان در کودکان یک تا دو سال به ۱۱ تا ۱۴ ساعت و در کودکان سه تا پنج سال، با احتساب خواب روزانه، به ۱۰ تا ۱۳ ساعت می‌رسد.

وی ادامه داد: کودکان شش تا ۱۲ سال به‌طور معمول به ۹ تا ۱۲ ساعت خواب و نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ سال به هشت تا ۱۰ ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند. برای بیشتر بزرگسالان ۱۸ تا ۶۰ سال نیز دست‌کم هفت ساعت خواب در شب توصیه می‌شود.

قدیری خاطرنشان کرد: میزان خواب مورد نیاز افراد ممکن است با توجه به شرایط جسمی و ویژگی‌های فردی متفاوت باشد؛ ازاین‌رو، علاوه بر مدت‌زمان خواب، باید به احساس شادابی پس از بیداری، میزان هوشیاری در طول روز و وجود علائم احتمالی اختلال خواب نیز توجه کرد.

***خروپف مداوم؛ نشانه‌ای که ممکن است از آپنه خواب خبر دهد

این متخصص با هشدار درباره بی‌توجهی به خروپف‌های مکرر اظهار کرد: خروپف در اثر لرزش بافت‌های راه هوایی فوقانی ایجاد می‌شود، اما در برخی افراد می‌تواند با تنگی یا انسداد مسیر تنفس هنگام خواب همراه باشد. در چنین شرایطی، احتمال ابتلا به آپنه انسدادی خواب مطرح می‌شود.

وی خروپف بلند و مداوم، مشاهده وقفه‌های تنفسی توسط اطرافیان، خواب‌آلودگی روزانه، خستگی پس از بیداری، کاهش تمرکز و گاهی سردردهای صبحگاهی را از نشانه‌های مهم این اختلال برشمرد.

قدیری افزود: آپنه انسدادی خواب موجب اختلال در تنفس طبیعی و تکه‌تکه شدن خواب می‌شود. در نتیجه، فرد ممکن است با وجود خوابیدن در ساعات نسبتاً طولانی، صبح‌ها همچنان احساس خستگی داشته باشد و در طول روز با کاهش هوشیاری مواجه شود.

وی با تأکید بر اینکه عوامل ژنتیکی، اضافه‌وزن و ویژگی‌های ساختاری راه هوایی می‌توانند در بروز این بیماری نقش داشته باشند، تصریح کرد: وجود خروپف به‌تنهایی برای تشخیص آپنه کافی نیست و ارزیابی تخصصی برای مشخص شدن علت و شدت مشکل ضرورت دارد.

*تست خواب چگونه بیماری را مشخص می‌کند؟

قدیری با اشاره به اهمیت تشخیص دقیق اختلالات خواب گفت: ارزیابی بیماران معمولاً با بررسی علائم، سابقه پزشکی و استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد آغاز می‌شود. در صورت نیاز، تست خواب برای بررسی مراحل خواب، الگوی تنفس و تغییرات سطح اکسیژن خون انجام می‌گیرد.

وی پلی‌سومنوگرافی یا PSG را یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص تخصصی اختلالات خواب دانست و افزود: در برخی بیماران مبتلا به آپنه انسدادی خواب، با توجه به شرایط بالینی، امکان استفاده از تست خواب خانگی نیز وجود دارد.

این متخصص توضیح داد: شاخص آپنه ـ هیپوپنه یا AHI تعداد وقفه‌ها و کاهش‌های قابل‌توجه تنفس را در هر ساعت خواب اندازه‌گیری می‌کند. در بزرگسالان، مقدار AHI برابر یا بیشتر از پنج همراه با علائم یا برخی بیماری‌های مرتبط، و نیز مقدار برابر یا بیشتر از ۱۵ حتی در نبود علائم آشکار، می‌تواند در تشخیص آپنه انسدادی خواب مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: پرسشنامه‌هایی مانند ESS برای سنجش خواب‌آلودگی روزانه، PSQI برای ارزیابی کیفیت خواب و STOP-BANG برای غربالگری خطر آپنه کاربرد دارند, بااین‌حال، نتایج این ابزارها به‌تنهایی جایگزین ارزیابی پزشکی و آزمایش‌های تشخیصی نیستند.

*دستگاه CPAP و روش‌های درمان آپنه انسدادی خواب

مدیر کلینیک خواب راد اصفهان با اشاره به روش‌های درمان آپنه خواب اظهار کرد: انتخاب درمان به شدت اختلال، علائم بیمار و شرایط جسمی و آناتومیک او بستگی دارد. اصلاح سبک زندگی، کاهش وزن در افراد دارای اضافه‌وزن، استفاده از وسایل دهانی و در برخی بیماران، مداخلات جراحی از گزینه‌های درمانی به شمار می‌روند.

وی درمان با دستگاه فشار مثبت راه هوایی یا CPAP را یکی از روش‌های اصلی و خط اول درمان برای بسیاری از بیماران مبتلا به آپنه انسدادی خواب معرفی کرد و گفت: این دستگاه با ایجاد فشار مثبت، مسیر تنفس را هنگام خواب باز نگه می‌دارد و به کاهش وقفه‌های تنفسی کمک می‌کند.

مطهرنیا، کارشناس تجهیزات پزشکی کلینیک خواب راد، نیز با اشاره به اهمیت تجهیزات کمک‌تنفسی در درمان این بیماری اظهار کرد: انتخاب دستگاه استاندارد و متناسب با نیاز بیمار و استفاده صحیح از آن، در اثربخشی درمان اهمیت دارد. بیماران باید برای انتخاب تجهیزات مناسب از راهنمایی متخصصان بهره بگیرند.

قدیری در ادامه نسبت به تبلیغات اغراق‌آمیز درباره درمان قطعی آپنه خواب با روش‌های لیزری و رادیوفرکوئنسی هشدار داد و تأکید کرد: روش‌های جراحی و مبتنی بر انرژی برای همه بیماران مناسب نیستند و میزان اثربخشی آن‌ها به شرایط آناتومیک و وضعیت بالینی فرد بستگی دارد. بنابراین، پیش از انتخاب این روش‌ها باید ارزیابی تخصصی انجام شود.

*نارکولپسی و خواب‌آلودگی غیرقابل‌کنترل در طول روز

این فلوشیپ خواب با اشاره به نارکولپسی به‌عنوان یکی دیگر از اختلالات خواب گفت: خواب‌آلودگی شدید روزانه و حملات ناخواسته خواب از علائم اصلی این بیماری هستند. در برخی بیماران، علائم دیگری مانند کاتاپلکسی یا کاهش ناگهانی قدرت عضلانی در پی هیجان، توهم‌های هنگام به خواب رفتن یا بیدار شدن و فلج خواب نیز مشاهده می‌شود.

وی افزود: تشخیص نارکولپسی معمولاً با بررسی تخصصی خواب شبانه و انجام آزمون تأخیر چندگانه خواب یا MSLT صورت می‌گیرد. در شرایط مشخص، اندازه‌گیری سطح هیپوکرتین در مایع مغزی‌نخاعی نیز می‌تواند به تشخیص کمک کند.

قدیری خاطرنشان کرد: درمان این بیماری با توجه به نوع و شدت علائم انتخاب می‌شود و ممکن است شامل داروهای کنترل خواب‌آلودگی روزانه و درمان کاتاپلکسی باشد. مصرف دارو باید تحت نظر پزشک انجام شود.

*سندرم پاهای بی‌قرار؛ عامل اختلال در استراحت شبانه

مدیر کلینیک خواب راد اصفهان درباره سندرم پاهای بی‌قرار توضیح داد: این اختلال با احساس ناخوشایند در پاها و نیاز شدید به حرکت دادن آن‌ها مشخص می‌شود. علائم معمولاً هنگام استراحت و در ساعات عصر و شب شدت می‌گیرند و با حرکت دادن پاها کاهش می‌یابند.

وی افزود: تشخیص این سندرم عمدتاً بر اساس معیارهای بالینی انجام می‌شود و در صورت وجود شواهد کمبود آهن، اصلاح ذخایر آهن بدن می‌تواند بخشی از درمان باشد. گاباپنتینوئیدها نیز از گزینه‌های دارویی مورد توجه در رهنمودهای جدید هستند.

قدیری تأکید کرد: مصرف طولانی‌مدت برخی داروهای آگونیست دوپامین ممکن است به پدیده افزایش علائم منجر شود, بنابراین، انتخاب دارو و برنامه درمانی باید با توجه به شرایط بیمار و زیر نظر پزشک انجام گیرد.

****استفاده از تلفن همراه و برهم خوردن ساعت زیستی بدن
این متخصص با اشاره به نقش ساعت زیستی در تنظیم خواب و بیداری گفت: ریتم شبانه‌روزی بدن تحت تأثیر سازوکارهای زیستی و عوامل محیطی قرار دارد. سفرهای طولانی با اختلاف ساعت، کار در شیفت‌های نامنظم و تغییر مداوم برنامه خواب می‌توانند این نظم را مختل کنند.

وی استفاده از ابزارهای دیجیتال در ساعات پایانی شب، نور نمایشگرها و استرس روزانه را از عواملی دانست که ممکن است به تأخیر در زمان خواب و کاهش کیفیت استراحت منجر شوند.

قدیری درباره نقش ملاتونین نیز توضیح داد: ترشح طبیعی این هورمون با نزدیک شدن به شب افزایش می‌یابد و در تنظیم زمان‌بندی خواب نقش دارد. مکمل‌های ملاتونین در برخی شرایط خاص کاربرد دارند، اما درمانی عمومی برای تمام انواع بی‌خوابی محسوب نمی‌شوند و مصرف آن‌ها باید با توجه به شرایط فرد و ترجیحاً با مشورت پزشک صورت گیرد.

وی کاهش مصرف کافئین در ساعات عصر و شب، تنظیم ساعت خواب، کاهش نور محیط هنگام استراحت، خنک نگه داشتن اتاق خواب و مدیریت استرس را از اقدامات مؤثر در بهبود کیفیت خواب برشمرد.

****خواب بی‌کیفیت و افت تحصیلی دانش‌آموزان

قدیری با ابراز نگرانی از گسترش استفاده افراطی از فضای مجازی در میان نوجوانان و جوانان گفت: کاهش ساعات خواب و برهم خوردن نظم شبانه‌روزی می‌تواند عملکرد شناختی دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار دهد.

وی افزود: توجه، تمرکز، حافظه و توانایی یادگیری از نخستین عملکردهایی هستند که بر اثر کم‌خوابی یا خواب بی‌کیفیت آسیب می‌بینند. دانش‌آموزانی که به دلیل بی‌خوابی یا اختلالات تنفسی خواب استراحت مناسبی ندارند، ممکن است در کلاس درس با کاهش هوشیاری و افت عملکرد تحصیلی روبه‌رو شوند.

این متخصص تأکید کرد: والدین باید نسبت به نشانه‌هایی مانند دیر به خواب رفتن مداوم، خستگی صبحگاهی، خواب‌آلودگی روزانه، خروپف بلند و کاهش محسوس تمرکز فرزندان حساس باشند. ایجاد برنامه منظم خواب و محدود کردن استفاده از تلفن همراه پیش از خواب، به‌ویژه در دوران تحصیل، اهمیت زیادی دارد.

بررسی‌های انجام‌شده درباره وضعیت اختلالات خواب در ایران از شیوع قابل توجه این مشکلات حکایت دارند. بر اساس برخی مطالعات و مرورهای پژوهشی، شیوع آپنه انسدادی خواب در ایران حدود ۲۸.۷ درصد گزارش شده است. همچنین، در یک مطالعه در سال ۲۰۲۴، میزان کلی اختلالات خواب در بزرگسالان حدود ۴۴.۱ درصد برآورد شده که مجموعه‌ای از مشکلات مختلف، از جمله بی‌خوابی، اختلالات حرکتی مرتبط با خواب و اختلالات تنفسی را شامل می‌شود.

در برخی مرورهای پژوهشی نیز شیوع سندرم پاهای بی‌قرار در ایران حدود ۳۲.۹ درصد گزارش شده است. البته تفاوت در روش‌های بررسی، معیارهای تشخیصی و ویژگی‌های جمعیت مورد مطالعه می‌تواند بر این ارقام تأثیر بگذارد؛ ازاین‌رو، این برآوردها باید با توجه به محدودیت‌های مطالعات تفسیر شوند.

بر اساس برخی گزارش‌های مورد استناد، شمار متخصصان دارای گواهی در حوزه طب خواب در ایران حدود ۶۶ نفر برآورد شده است؛ رقمی معادل حدود ۰.۶۴ متخصص به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت. همچنین، بیش از ۴۰ کلینیک دارای گواهی از انجمن پزشکی خواب ایران گزارش شده‌اند.

محدودیت پوشش بیمه‌ای خدمات تشخیصی و درمانی، از جمله پلی‌سونوگرافی و تجهیزات فشار مثبت راه هوایی، از دیگر چالش‌های این حوزه به شمار می‌رود. این وضعیت می‌تواند دسترسی برخی بیماران به خدمات مورد نیاز را دشوار کند و ضرورت توسعه زیرساخت‌های تخصصی، افزایش آگاهی عمومی و تسهیل دسترسی به درمان را افزایش دهد.

****ضرورت شناسایی زودهنگام و ارجاع بیماران به مراکز تخصصی

قدیری با تأکید بر اهمیت تشخیص به‌موقع اختلالات خواب اظهار کرد: بیمارانی که با احتمال بالای آپنه خواب، خواب‌آلودگی غیرعادی روزانه، علائم مقاوم به درمان اولیه یا رفتارهای پیچیده و غیرطبیعی هنگام خواب مواجه‌اند، ممکن است به بررسی تخصصی در کلینیک خواب نیاز داشته باشند.

وی افزود: پرسشنامه‌های غربالگری می‌توانند افراد در معرض خطر را شناسایی کنند، اما تشخیص نهایی باید بر پایه بررسی علائم، شرایط بالینی و در صورت لزوم، آزمایش‌های تخصصی انجام شود.

این متخصص همچنین بر ضرورت توسعه راهنماهای بالینی متناسب با شرایط نظام سلامت کشور، افزایش دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی و انجام مطالعات بیشتر درباره وضعیت اختلالات خواب در ایران تأکید کرد.

صبا نشاط، کارشناس کلینیک خواب راد، نیز با تشریح روند ارزیابی مراجعان گفت: فرایند بررسی بیماران با ثبت علائم و تکمیل پرسشنامه‌های استاندارد آغاز می‌شود و در صورت نیاز، تست خواب برای ارزیابی مراحل خواب، الگوی تنفس و تغییرات سطح اکسیژن خون انجام می‌گیرد. نتایج این بررسی‌ها به پزشک کمک می‌کند شدت اختلال را مشخص کرده و مسیر درمان متناسب با وضعیت بیمار را تعیین کند.

*توصیه‌های ضروری برای داشتن خواب باکیفیت
مدیر کلینیک خواب راد اصفهان در پایان با تأکید بر نقش خواب مناسب در سلامت عمومی گفت: داشتن برنامه منظم برای خواب و بیداری، کاهش مصرف کافئین در ساعات پایانی روز، فراهم کردن محیطی تاریک و آرام، کنترل استرس و محدود کردن استفاده از تلفن همراه پیش از خواب از مهم‌ترین اقدامات برای بهبود کیفیت استراحت هستند.

وی خاطرنشان کرد: خواب مطلوب باید فرد را برای فعالیت‌های روزانه آماده کند. اگر فرد با وجود خواب کافی همچنان دچار خستگی شدید، خواب‌آلودگی غیرعادی، کاهش تمرکز یا سردردهای صبحگاهی باشد، باید علت این علائم بررسی شود.

قدیری تأکید کرد: خروپف مداوم، وقفه‌های تنفسی مشاهده‌شده هنگام خواب و چرت‌های ناخواسته در طول روز، به‌ویژه هنگام رانندگی یا انجام فعالیت‌های حساس، علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. تشخیص به‌موقع اختلالات خواب و انتخاب درمان مناسب می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی و کاهش خطر عوارض ناشی از این بیماری‌ها کمک کند.