سلامت را مطالبه کنیم؛ نان کامل حق مردم است

به گزارش آلاچیق خبر/  در این نشست که با حضور معاونان بهداشتی، مدیران تخصصی، اعضای هیئت علمی و اصحاب رسانه برگزار شد، مصطفی رضایی، معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان با ارائه آمارهای هشداردهنده گفت:۵۶ درصد بزرگسالان اصفهان دچار اضافه وزن و چاقی هستند؛ رقمی که از میانگین کشوری فراتر رفته است. نتایج مطالعات ملی STEPs نیز نشان می‌دهد شیوع دیابت و فشارخون طی سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹ رشد چشمگیری داشته است.

رضایی، ریشه این شرایط را کم‌تحرکی، تغذیه ناسالم و مصرف بالای نان سفید دانست و تأکید کرد: نان سفید به دلیل سبوس‌گیری زیاد، ارزش تغذیه‌ای پایینی دارد و موجب گرسنگی سریع، نوسان قند خون و افزایش خطر دیابت، چاقی و بیماری‌های قلبی می‌شود.در مقابل، نان کامل که از آرد سبوس‌دار و جوانه گندم، تخمیر طبیعی و نمک کم تهیه می‌شود، به گفته او «احساس سیری طولانی‌تر ایجاد کرده و منبع غنی ویتامین‌های گروه B، فیبر، املاح معدنی و آنتی‌اکسیدان‌هاست.

نان؛ اصلی‌ترین منبع انرژی مردم

یکی از محورهای مهم سخنان مسئولان، نقش غالب نان در سبد غذایی ایرانیان و به‌ویژه دهک‌های کم‌درآمد بود. رضایی گفت: «نان بین ۴۵ تا ۶۵ درصد انرژی روزانه مردم را تأمین می‌کند. بنابراین اصلاح کیفیت نان در واقع اصلاح یک بخش بسیار عمده از الگوی تغذیه کشور است.

وی نان کامل را یکی از «مداخلات کم‌هزینه و بسیار مؤثر» برای کاهش بیماری‌های غیرواگیر معرفی کرد.

نان کامل باید مطالبه عمومی شود

 معاون فنی مرکز بهداشت استان، با اشاره به چالش مهم «نبود مطالبه‌گری مردمی» گفت: تا زمانی که مردم نان کامل را مطالبه نکنند، نانوایان و کارخانه‌های آرد نیز به صورت جدی وارد تولید آن نخواهند شد. فرهنگ‌سازی نقش کلیدی دارد.

او افزود: برخی نانوایی‌ها فرآیند تخمیر چندساعته را در نیم‌ساعت انجام می‌دهند. این کار نه‌تنها کیفیت نان را به‌شدت پایین می‌آورد بلکه جذب مواد معدنی را مختل می‌کند.

چالش‌های تولید نان کامل؛ از کیفیت آرد تا مهارت نانوا

مهندس مهدی میرجهانیان، مدیر گروه بهداشت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نیز از زاویه دیگری به مسئله پرداخت. او گفت: بخش مهمی از مشکل نان، علاوه بر کیفیت آرد، به مهارت نانوا، زمان تخمیر و نحوه فرآوری خمیر مربوط است. ممکن است با آرد استاندارد، نان بی‌کیفیت تولید شود.

به گفته او، کیفیت آرد در شش‌ماهه نخست سال با نوساناتی همراه بوده و برخی شاخص‌ها مانند نمک، pH و استفاده از جوش شیرین نیازمند کنترل جدی‌تر است.

افزایش گزارش‌های ثبت‌شده در سامانه ۱۹۰ و طرح شکایات مردمی نیز بخش دیگری از چالش‌های نظارتی عنوان شد.

۱۴۰ نانوایی مدعی تولید نان کامل؛ اما آیا همه واقعی‌اند؟

میرجهانیان اعلام کرد: حدود ۱۴۰ نانوایی در استان اصفهان ادعای تولید نان کامل دارند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی از این واحدها تنها نان تیره‌رنگ عرضه می‌کنند؛ در حالی‌که الزاماً نان کامل نیست.

او تأکید کرد تشخیص واقعی بودن نان کامل تنها از طریق آزمایش‌های تخصصی از جمله سنجش درصد سبوس و خاکستر آرد امکان‌پذیر است.

قیمت‌گذاری عادلانه؛ شرط دسترسی همه به نان سالم

یکی از تأکیدات مشترک همه مسئولان، ضرورت یارانه‌دار شدن آرد کامل و قیمت‌گذاری مناسب برای جلوگیری از محرومیت دهک‌های پایین بود.

رضایی معاون فنی مرکز بهداشت استان گفت: «تا زمانی که نان کامل گران‌تر از نان سفید باشد، مردم کم‌برخوردار توان خرید آن را ندارند. عدالت در سلامت، دسترسی برابر به نان سالم را ضروری می‌کند.

سلمان باش‌زر، مشاور معاونت بهداشتی نیز از طرح وزارت بهداشت برای توزیع آرد کامل یارانه‌ای در نانوایی‌ها خبر داد و گفت این طرح طی دو سال آینده در استان‌ها اجرا خواهد شد.

پایان ادعاهای غیرواقعی با لیبل‌گذاری وزارت بهداشت

دکتر محمدحسین روحانی، رئیس دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان نیز با اشاره به اهمیت پایش تخصصی و کنترل ادعاهای نانوایی‌ها گفت: پس از اجرای طرح، مرحله لیبل‌گذاری آغاز می‌شود. تنها نانوایی‌هایی که استانداردهای واقعی را رعایت کنند، نشان رسمی نان کامل دریافت خواهند کرد.

او بزرگ‌ترین مشکل تولید نان کامل را «تقاضای کم مردم» دانست و افزود: اگر مردم بدانند نان کامل چه ارزش تغذیه‌ای دارد، بازار و تولیدکننده خودبه‌خود اصلاح می‌شود. نان کامل شبیه یک دارو برای سلامت جامعه است.

روحانی درباره اهمیت تخمیر صحیح نیز توضیح داد که سبوس اگر به درستی فرآوری نشود، می‌تواند مانع جذب برخی مواد معدنی شود. بنابراین، «تخمیر طبیعی یک الزام است، نه یک توصیه».

اصفهان؛ ظرفیت بالا، اما نیازمند تحول در فرهنگ مصرف

طبق آمار اعلام‌شده، استان اصفهان با ۴۸۰۰ نانوایی ثبت‌شده و ۲۰ کارخانه تولید آرد توان تولید گسترده نان کامل را دارد، اما به گفته کارشناسان، «مسئله اصلی تقاضا، فرهنگ عمومی و مهارت نانواهاست».

پویش ملی تغذیه سالم؛ از آگاهی تا اقدام

پویش ملی تغذیه سالم با محوریت «نان کامل» از ۳۰ آبان تا ۱۵ آذر برگزار می‌شود و هدف آن شامل موارد زیر است:

• افزایش آگاهی مردم درباره فواید نان کامل
• ایجاد بستر تولید واقعی نان کامل در نانوایی‌ها
• بهبود نظارت تخصصی و استانداردسازی
• اصلاح قیمت‌گذاری برای دسترسی عادلانه
• فرهنگ‌سازی برای تبدیل «نان کامل» به مطالبه عمومی